Rüzgâr, Baraj Gölü ve Bir Tahta Kaşık: Üç Kısa Öykü

Uçmakdere’de üçüncü randevu

Ozan Tekin’in adı, Nil Aydemir’in rezervasyon defterinde üçüncü kez yazılıydı; ilk ikisinin üstü çizilmişti. Nil otuz bir yaşındaydı, Uçmakdere’nin Ganos Dağı yamacından denize doğru tandem uçuşlar yaptıran bir yamaç paraşütü eğitmeniydi. Otuz dört yaşındaki Ozan kalkış rampasına geldiğinde yüzü kireç gibiydi. “Yükseklik korkum var,” dedi, kemerlerini bağlarken. “İki kere iptal ettim. Bu sefer kendime söz verdim.”

“Biliyorum,” dedi Nil. “Defterde gördüm. Bu kısa bir uçuş olacak, ama istersen her an iniş noktasına döneriz. Bağırabilirsin, küfredebilirsin, gözlerini kapatabilirsin. Yalnızca nefes almayı unutma.”

Kalkıştan önce rampanın kenarında beklerken, rüzgârın doğru açıdan esmesini gözlediler. Ozan, sesini titretmemeye çalışarak ona neden bu işi yaptığını sordu. Nil omuz silkti. “Ben de korkardım,” dedi. “Yirmi beş yaşında bir sabah, bir ofisin on dördüncü katında, pencereden aşağı bakarken bütün hayatımın yanlış yükseklikte geçtiğini düşündüm. İstifa ettim, buraya geldim. İlk uçuşumda kustum. İkincisinde ağladım. Üçüncüsünde, kanadın altında bir martıyla aynı rüzgâra bindiğimizi fark ettim ve bir daha inmek istemedim.” Ozan ona baktı; korkusunun, birinin kendi korkusunu bu kadar açık anlatabildiğini görünce, bir parça hafiflediğini hissetti. “Hazırım,” dedi. Nil onun kemer tokasını son kez kontrol etti, parmakları bir an göğsünün üstünde durdu. “Biliyorum,” dedi.

Koştular, rüzgâr kanadı doldurdu, toprak ayaklarının altından kaydı. Ozan önce bağırdı, sonra sustu, sonra Nil onun güldüğünü duydu; altlarında bağlar, zeytinlikler, köyün kırmızı kiremitli damları ve Marmara’nın gümüş bir tepsi gibi parlayan yüzeyi uzanıyordu. “Ellerini aç,” dedi Nil. Ozan açtı. Rüzgâr parmaklarının arasından geçti. Nil, onun sırtının kendi göğsüne yaslandığını, kalbinin önce hızlı, sonra yavaş yavaş sakinleşen atışını hissetti.

Sahile indiklerinde Ozan’ın dizleri titriyordu. Kumun üstüne oturdu, başını geriye attı, uzun uzun güldü. Sonra Nil’e baktı. “İki kere iptal ettim,” dedi, “çünkü ilk rezervasyonda seni fotoğrafta gördüm ve uçmaktan değil, sana kemerlerimi bağlatmaktan korktum.”

Nil bir an sustu. Sonra kaskını çıkardı, saçlarını salladı. “Bunu kalkıştan önce söyleseydin,” dedi, “seni daha uzun uçururdum.” Ozan güldü; Nil onun yanına çöktü. “Şimdi söyledin ama. Öpmemi ister misin?”

“Uçuştan daha çok,” dedi Ozan.

Nil ona doğru eğildi, sonra son anda durdu ve gülümsedi. “Bir kural,” dedi. “Yerdeyken de nefes almayı unutma.” Ozan güldü, derin bir nefes aldı, gözlerini kapamadı. Kıyıda bir balıkçı sandalı motorunu çalıştırdı, uzakta bir tekne düdük çaldı; ikisi de duymadı.

Öpüşleri rüzgâr ve tuz tadındaydı. Akşam, köyün yamaçtaki taş pansiyonunda, Nil’in odasının penceresi denize açıktı. Ozan her adımda durup sordu; Nil her seferinde gülerek, bir öncekinden daha kısa bir “evet” verdi. Güneş Marmara’ya gömülürken perde, rüzgârla kendi kendine kapandı. Ertesi sabah Nil rezervasyon defterini açtı, Ozan’ın adının yanına, üstü çizilmemiş ilk notu yazdı: “Korkusu geçti. Benimki başladı.”

Ermenek’te susan motor

Gökçe Arıcı’nın teknesi, Ermenek Baraj Gölü’nün dik kanyon duvarları arasında her perşembe aynı rotayı izlerdi. Kırk dört yaşındaydı, gölde yolcu ve yük taşıyan tek kadın kaptandı. Her perşembe aynı yolcuyu taşırdı: Murat Kaya, kırk altı yaşında, gölün su seviyesini ölçen hidrolog. Murat ölçüm istasyonlarına teker teker uğrar, Gökçe onu bekler, sonra bir sonrakine götürürdü. Altı aydır, perşembeleri saat beşte, ikisi de suyun yüzeyinden başka bir şeye bakmadan konuşuyordu.

Altı ay boyunca küçük şeyler biriktirmişlerdi. Murat bir perşembe, teknenin soğuk güvertesinde titrediğini gördüğü Gökçe’ye kendi atkısını uzatmış, sonraki perşembe aynı atkıyı geri almayı unutmuştu; atkı hâlâ dümenin yanındaki çivide asılıydı. Gökçe ise ona bir gün dümeni bırakmış, kanyonun en dar boğazından geçerken elini onun elinin üstünde tutmuş, hiçbir şey söylememişti. Gökçe on yıl önce boşanmış, o günden beri kimseyi teknesine misafir olarak almamıştı; yolcular yolcuydu, o kadar. Murat’ın neden başka bir şeye dönüştüğünü kendisi de bilmiyordu. Belki suya bakışından; Murat su seviyesini ölçerken bile ona bir rakam gibi değil, nefes alan bir şey gibi bakardı.

O perşembe son istasyondan dönerken motor sustu. Kanyonun ortasında, kayaların turuncu gün batımına boyandığı bir yerde, tekne yavaşça durdu. Murat endişeyle doğruldu. “Arıza mı?”

Gökçe kontağı çevirmedi. Dümene yaslandı, ona baktı. “Hayır,” dedi. “Ben susturdum.”

Murat bir süre anlamadı. Sonra anladı. Kanyonun duvarları sessizdi; yalnızca suyun teknenin gövdesine vuruşu, uzakta bir kuşun tek bir çığlığı. Gökçe ellerini dümenden çekti. “Altı aydır her perşembe suya bakıyoruz,” dedi. “Ben bugün suya bakmak istemiyorum. Ama istemiyorsan söyle, motoru çalıştırırım, hiçbir şey olmamış gibi limana döneriz.”

Murat ölçüm defterini kapattı, yanına geldi. “Altı aydır,” dedi, “her ölçümü iki kere yapıyorum. Bir kere suyu, bir kere de seni beklettiğim süreyi uzatmak için.”

Gökçe güldü. Murat elini kaldırdı, onun rüzgârdan dağılan saçını kulağının arkasına yerleştirdi, sonra durdu, gözleriyle sordu. Gökçe başını salladı. Öpüştüler; kanyonun duvarları, yüzlerce yıllık sabırla, bu öpücüğü de içine kaydetti. Teknenin küçük kamarasına inerken Gökçe çapanın halatını kontrol etti, Murat ona gülümsedi. “Kaptansın,” dedi. “Her şeyi kontrol edersin.” “Her şeyi değil,” dedi Gökçe. “Bugün kontrolü bırakmak istediğim tek şey var.” Kamaranın kapısı, kanyonun son ışığı söndüğünde kapandı. Limana iki saat geç döndüler; ölçüm defterine Murat o gün tek bir satır yazdı: “Seviye yükseliyor.”

Ertesi perşembe Gökçe, dümenin yanındaki çiviye asılı atkının yanına ikinci bir çivi çaktı. Murat ne için olduğunu sorduğunda yalnızca omuz silkti. Bir hafta sonra o çivide, Murat’ın eski, su geçirmez ölçüm defteri asılıydı; ilk sayfasında, Gökçe’nin el yazısıyla, gölün o günkü seviyesinin yanına küçük bir kalp çizilmişti.

Taraklı’da haftada bir kaşık

Saliha Tok’un atölyesinin duvarında yüzlerce tahta kaşık asılıydı: şimşir, armut, ıhlamur. Elli iki yaşındaydı, Taraklı’nın ahşap evlerle dolu çarşısında otuz yıldır kaşık oyuyordu. Kenan Ertem, elli beş yaşında, emekli bir makinist, her cumartesi atölyeye gelir, bir kaşık alır, giderdi. Dört ay boyunca on yedi kaşık almıştı.

Kenan otuz beş yıl boyunca Haydarpaşa’dan Ankara’ya, Ankara’dan Kars’a yolcu trenleri sürmüş, emekli olunca Taraklı’da, eski bir arkadaşının boş kalan ahşap evine yerleşmişti. Kasabada kimseyi tanımıyordu. Saliha onu ilk cumartesi, atölyenin camından, çarşının taş yokuşunu ağır ağır çıkarken görmüştü: elleri ceplerinde, başı hafifçe eğik, sanki hâlâ bir lokomotifin sallantısını dengeliyormuş gibi. İkinci cumartesi onun, ödediği parayı tezgâha bırakırken parmak uçlarının ince bir yağ lekesiyle karardığını fark etmişti. Üçüncü cumartesi, kendini saat ona doğru kapıya bakarken yakalamış ve buna kızmıştı. Dördüncü ayın sonunda artık kızmıyordu; yalnızca bekliyordu.

On sekizinci cumartesi Saliha ona kaşığı vermedi. “Kenan Bey,” dedi, kollarını göğsünde kavuşturarak, “bir insanın kaç kaşığa ihtiyacı olur?”

Kenan kızardı. Ceketinin cebinden, gazete kâğıdına sarılı bir şey çıkardı, tezgâhın üstüne bıraktı. Saliha açtı. İçinde eğri büğrü, sapı fazla kalın, çanağı asimetrik, ama belli ki saatlerce uğraşılmış bir tahta kaşık vardı.

“Aldığım kaşıklara bakarak öğrenmeye çalıştım,” dedi Kenan. “On yedi tane aldım çünkü her birinde bir şey anlamadım. Bu, ilk yaptığım. Sana yaptım. Çok kötü, biliyorum.”

Saliha kaşığı elinde çevirdi. Çanağın içine, ince bir çakı ucuyla, küçük ve titrek harflerle “S” kazınmıştı. Saliha’nın gözleri doldu. Otuz yıldır başkaları için kaşık oymuştu; kimse ona bir tane oymamıştı.

“Gerçekten çok kötü,” dedi gülerek. “Sapı eline batar. Çanağı çorbayı tutmaz.” Sonra kaşığı göğsüne bastırdı. “Ama gel, sana nasıl düzeltileceğini göstereyim.”

Tezgâhın başında, yan yana, Saliha onun elini kendi elinin altına aldı, bıçağı ahşabın liflerine nasıl yaslayacağını gösterdi. Talaşlar yere döküldü; ıhlamur kokusu atölyeyi doldurdu. Bir noktada Saliha bıçağı bıraktı ama elini çekmedi. Kenan da çekmedi. “Bunu da sormam lazım,” dedi Kenan, sesi kısık. “Seni öpebilir miyim?”

“Dört aydır bekliyorum,” dedi Saliha. “Kaşıkların parası da cebimde duruyor zaten, hepsini geri vereceğim.”

Atölyenin kapısındaki tabelayı “kapalı” tarafına çevirdi. Arka odadaki eski sedirin üstüne yıllardır biriken talaş tozu, ikisi oraya uzandığında güneşin son ışığında altın bir sis gibi havalandı. Dışarıda Taraklı’nın ahşap evleri akşam serinliğinde gıcırdıyordu. Kenan’ın oyduğu eğri kaşık o günden sonra duvarda, yüzlerce kusursuz kaşığın tam ortasında, en görünür yerde asılı kaldı; müşteriler fiyatını sorduğunda Saliha hep aynı cevabı verdi: “O satılık değil. O, bana yapılan ilk şey.”

Taraklı'daki atölyenin duvarında asılı yüz kaşıktan birinin sapında, Kenan'ın kimseye söylemediği bir tarih kazılı olacaktı.

Sıradaki hikaye · Bunu seveceksin Üç Gece Vardiyası: Liman, Sanayi ve Bağ Evi 6 dk okuma · Okumaya başla →