Karakaya Tepesi’nde Çözülen Sinyalin Sorusu

Nazlı Ertan, dört ay boyunca çözmeye çalıştığı sinyalin bir soru olduğunu, gece saat üçü on yedi geçe anladı. Bir sayı dizisi değildi, bir koordinat değildi, bir uyarı da değildi. Soruydu. Ve sorunun Türkçeye en yakın çevirisi şuydu: Sizde dokunmak neyi anlatır?

Otuz dört yaşındaydı ve Erzurum’daki Doğu Anadolu Gözlemevi’nde, deniz seviyesinden üç bin yüz metre yükseklikte, Karakaya Tepesi’nde, kışın tek başına nöbet tutan üç astronomdan biriydi. Kontrol odası, ısıtıcıların yanık toz kokusu, soğumuş çayın acılığı ve monitörlerin mavi uğultusuyla doluydu. Dışarıda, kubbenin çevresinde, eksi yirmi derecelik rüzgâr kar tanelerini cama vuruyordu.

Sinyal Ekim’den beri her gece aynı saatte, aynı yönden, Kuğu takımyıldızının kenarındaki boş bir bölgeden geliyordu. Ankara’daki ekip bunun bir uydu yansıması olduğunu söylemişti. Nazlı inanmamıştı. Ve şimdi, ekranda, dört ay boyunca kurduğu dil modelinin son katmanından çıkan o tek cümleye bakıyordu.

Telefonu aldı, Ankara’daki proje yöneticisini aramak için numarayı tuşladı, sonra durdu. Saat gecenin üçüydü ve ne diyecekti? “Hocam, yıldızlar bize dokunmayı soruyor” mu? Kendini, sabah toplantısında herkesin önünde, bir uydu yansımasını dil sanmış o yalnız, tuhaf kadın olarak görmeye dayanamazdı. Telefonu masaya bıraktı. Sabah, dedi kendine. Sabah her şeyi bir kez daha kontrol edip yazarsın.

Termostaki çayından bir yudum aldı; buz gibiydi. Pencereden, Palandöken’in karla kaplı sırtları ay ışığında mavi bir deniz gibi uzanıyordu. Uzakta, Erzurum’un ışıkları bir avuç kıvılcım gibi titriyordu. Hiç bu kadar yalnız ve hiç bu kadar bir şeye yakın hissetmemişti.

Ekran bir an titredi. Sonra yeni bir satır belirdi. Bu kez sinyal o saatte değil, şimdi gelmişti. Ve kaynağı Kuğu takımyıldızı değil, gözlemevinin kendi kubbesiydi.

Bir soru cevabını öğrenmek için ne kadar yol gelir?

Kubbenin içi her zamanki gibi karanlık ve dondurucuydu. Dört metrelik teleskobun devasa gövdesi, açık yarıktan süzülen yıldız ışığında metal bir dev gibi duruyordu. Nazlı nefesini görebiliyordu; her soluk, havada beyaz bir bulut. Ve teleskobun dibinde, demir platformun üstünde, bir ışık vardı.

Bir insan boyundaydı. Rengi sürekli değişiyordu; bir an mor, bir an kehribar, bir an kar gibi beyaz. Kenarları sabit değildi, nefes alır gibi genişleyip daralıyordu. Ama ortasında, bir yüze benzeyen bir şey vardı. Gözler değildi tam olarak, ama bakış vardı. Nazlı korkuyla değil, tuhaf bir sükûnetle, bunun ona baktığını biliyordu.

“Sen…” dedi Nazlı. Sesi kubbenin metal duvarlarında yankılandı. “Sinyal sen misin?”

Işık titredi. Kontrol odasındaki hoparlörden, Nazlı’nın kendi kurduğu dil modelinin sentetik sesiyle, kelimeler geldi: Ben soran. Adım sizin dilinizde Ves gibi bir ses. Sizin dilinizi dört ay dinledim. Sizin radyolarınızı, şarkılarınızı, sizin gece yarısı konuşmalarınızı.

“Neden?” diye sordu Nazlı. “Neden buraya geldin?”

Sizin türünüz çok dokunuyor. Şarkılarınız dokunmaktan bahsediyor. Kitaplarınız. Gece konuşmalarınız. Bizim türümüzde dokunmak dil. Bir şey sormanın, bir şey söylemenin tek yolu. Ama sizde dokunmak başka bir şey anlatıyor. Anlamadım. Sormaya geldim.

Nazlı bir adım yaklaştı. Işığın yanında hava sıcaktı; Ağustos gibi, güneşte ısınmış bir taş gibi. Kar kokusu yerine, tuhaf bir şekilde, yağmurdan sonra toprak ve tarçın gibi bir şey. Elleri titriyordu, ama soğuktan değil.

“Kaç yaşındasın?” diye sordu, aklına ilk gelen soruyla. Bilim insanı alışkanlığı.

Sizin yıllarınızla dört yüz on iki. Bizim ölçümüzle yetişkin. Kendi seçimlerini yapabilen.

“Ben otuz dört,” dedi Nazlı. Neden söylediğini bilmeden.

Biliyorum. Senin gece konuşmalarını da dinledim. Sen her gece buraya yalnız geliyorsun. Bazen yıldızlara bir şey söylüyorsun. Kimse cevap vermiyor. Ben cevap vermek istedim.

Bir ışığa dokunmak için izin gerekir mi?

Nazlı, aylardır bu kubbede yalnız geçirdiği geceleri düşündü. İstanbul’da bıraktığı bir ilişkiyi, telefonda annesinin “Kızım o dağın tepesinde kendini gömme” diyen sesini, yıldızlara söylediği şeyleri. Kimsenin duymadığını sandığı şeyleri.

“Senin türünde,” dedi yavaşça, “dokunmak sormak demekse… şu an bana bir şey soruyor musun?”

Işık bir an mor bir renge büründü; Nazlı bunun bir tereddüt olduğunu, nedense, anladı.

Henüz değil. Bizde dokunmadan önce izin istenir. İzin, dilin ilk kelimesi. İzinsiz dokunmak, bizde dilsizlik. En büyük ayıp. Senin dilinde de böyle mi?

Nazlı’nın gözleri doldu. Bu tuhaf, ışıktan, dört yüz yaşındaki varlık ona, bütün o şarkıların, kitapların ve gece konuşmalarının unuttuğu bir şeyi hatırlatıyordu.

“Olmalı,” dedi. “Her zaman olmuyor. Ama olmalı.”

O zaman soruyorum. Sana dokunabilir miyim, Nazlı? Senin türünde dokunmanın ne anlattığını öğrenmek için. İstemezsen, giderim. Sinyal durur. Sen yine yalnız gelirsin buraya, ama ben dinlemeye devam ederim.

Nazlı uzun bir süre sessiz kaldı. Kubbenin yarığından bir kar tanesi süzüldü, ışığın yanında havada eriyip buhar oldu. Teleskobun motoru hafifçe vızıldıyordu. Kalbi göğsünde, dört aydır ilk kez, bir sinyalden daha hızlı atıyordu.

“Evet,” dedi. “Dokunabilirsin. Ve ben de sana dokunmak istiyorum. Eğer izin verirsen.”

Evet, dedi ses. Bu bizde iki kişilik bir cümle. En güzel cümle.

Dokunmak bir yıldızın dilinde neyi anlatır?

Işıktan, bir ele benzeyen bir şey uzandı. Önce parmak uçlarına değdi. Nazlı nefesini tuttu. Sıcaktı; yanık değil, kış güneşinin bir pencere camından süzülüp tene düştüğü o yumuşak sıcaklık gibi. Değdiği yerde teninde ince, altın bir iz kaldı, sonra yavaşça söndü.

Bu ne anlatıyor? diye sordu ses.

“Merhaba,” dedi Nazlı, gülümseyerek. “Bu, merhaba demek.”

Işık bileğine doğru ilerledi. Sonra koluna, ceketinin kalın yünü arasından, sanki kumaş orada değilmiş gibi. Nazlı titredi.

“Bu,” dedi, sesi kısılarak, “seni merak ediyorum demek.”

Ves’in ışığı kehribara döndü. Nazlı ellerini uzattı ve ışığın merkezine, o bakışın olduğu yere, avuçlarını koydu. İçinde bir şey dalgalandı; bir ses değil, bir renk değil, ama ikisi birden. Avuçlarından kollarına, omuzlarına, göğsüne bir sıcaklık yayıldı. Kubbenin içindeki dondurucu hava bir anda yaz akşamı gibi oldu. Nefesi artık beyaz bulutlar çıkarmıyordu.

Sen de bana bir şey anlatıyorsun, dedi ses, daha alçak, daha yakın. Bunu bizde anlatacak kelime yok. Öğret.

Nazlı ceketinin fermuarını indirdi, sonra kazağını çıkardı. Kendi kararıydı; Ves kıpırdamadı, bekledi, ışığı sorarcasına titreşti. Nazlı başını salladı. “Devam et,” dedi. “Buraya. Kalbimin olduğu yere.”

Işık köprücük kemiğinden aşağı süzüldü, göğsünün üstünde durdu. Değdiği her yerde tenine altın, mor, mavi izler bırakıyor, izler sönerken yerini sıcak bir karıncalanmaya bırakıyordu. Nazlı’nın dizleri titredi; Ves’in ışığı onu sardı, belinden, sırtından, bir kucaklama gibi, ama hiçbir kucaklamaya benzemeden. Bu, hem dokunulmak hem de anlaşılmak gibiydi. Her dokunuş bir soru, her nefesi bir cevaptı.

“Bu,” diye fısıldadı Nazlı, gözleri kapalı, ışığın içinde, “seni istiyorum demek.”

Bizde de, dedi ses. Bunu şimdi öğrendim. Bizde de var. Sadece adı yokmuş.

Nazlı uzanıp kontrol panelindeki düğmeye bastı. Kubbenin yarığı, ağır, metalik bir gürültüyle kapanmaya başladı. Yıldızlar birer birer kayboldu. Geriye, karanlık kubbenin ortasında, teleskobun dibinde, bir kadının bedenini saran ve onunla birlikte nabız gibi atan, değişen renkli bir ışık kaldı.

Sabah altıda, gözlemevinin aşçısı Hamza Usta kontrol odasına çay getirdiğinde Nazlı’yı monitörlerin başında, battaniyeye sarılmış, gözleri ışıl ışıl buldu.

“Hocam, sabahladınız yine,” dedi. “Bir şey buldunuz mu?”

Nazlı ekrana baktı. Sinyal durmuştu. Kuğu takımyıldızının kenarındaki o boş bölge yine boştu. Ama kolunun iç yüzünde, bileğinden dirseğine kadar, yalnızca belli bir açıdan bakınca görünen, altın renkli, ince bir iz vardı. Bir dil. Bir cümle.

“Hayır,” dedi gülümseyerek. “Bir cevap verdim.”

Hamza Usta çayı bırakıp çıktığında monitör bir kez titredi. Kuğu takımyıldızından, her zamankinden çok daha güçlü, yeni bir sinyal geliyordu. Nazlı dil modelini çalıştırdı. Çeviri birkaç saniye sonra ekrana düştü:

Öğrendiğimi anlattım. Şimdi başkaları da sormak istiyor.

Üç ay sonra Kapadokya'daki bir kaya otelinin sahibi gözlemeviyle iletişime geçti: Onun gökyüzünde de aynı ışık görünmüştü.

Sıradaki hikaye · Bunu seveceksin Harran’da Ay Tanrısının Adını Soran Yolcu 6 dk okuma · Okumaya başla →