Ekmek Kadayıfı Ustası Ellerini Kime Bıraktı?

Gülizar Tekin’in Sandıklı çarşısında, bir kuruyemişçinin üst katındaki küçük stüdyosunun kapısında tek cümlelik bir not asılıydı: “Burada yalnızca kaslar konuşur.” Otuz sekiz yaşındaydı ve büyük bir termal otelin fizik tedavi bölümünde on bir yıl çalıştıktan sonra, kendi kurallarını kendi koyabileceği bir yer istediği için buraya taşınmıştı. Kuralların en başında da şu vardı: danışanla asla. Ne bir akşam yemeği, ne bir çay, ne de iş bittikten sonra uzayan bir sohbet. Otelde bu sınırı bir kez gevşetmiş, bir danışanın her hafta biraz daha fazlasını beklediği aylar boyunca kendi işini sevmekten vazgeçecek kadar yorulmuştu. Buraya gelirken kendine bir söz vermişti: elleri yalnızca iyileştirmek için uzanacaktı, başka hiçbir şey için.

Ferhat Durmuş, kırk dört yaşında bir ekmek kadayıfı ve manda kaymağı ustasıydı. Bir pazartesi sabahı stüdyonun kapısında, iki bileğini göğsüne bastırmış halde durduğunda üzerinden hâlâ sıcak süt ve şeker şerbeti kokusu geliyordu. Yirmi iki yıldır her sabah dörtte kalkıyor, kazanların başında kaymak bağlanmasını bekliyor, sonra o kaymağı kalın, ağır tepsilere kesip diziyordu. Bilekleri sonunda bir sabah, tam da bir tepsiyi kaldırırken, kaldırmayı reddetmişti.

“Doktor ameliyat dedi,” dedi Ferhat. “Ben de önce bir de sizi denemek istedim. Kahvede herkes sizin ellerinizden bahsediyor.”

“Kahvede insanlar çok şeyden bahseder,” dedi Gülizar, ona masayı gösterirken. “Altı hafta, haftada iki gün. Gecikirseniz seansı iptal ederim. Konuşmak isterseniz kaslarınızdan konuşuruz.”

“Anlaştık,” dedi Ferhat. Sonra, ceketini çıkarırken ekledi: “Ama kaymaktan konuşmama izin verin. Başka bir şey bilmem.”

Altı hafta boyunca kaslar neler anlattı?

İlk hafta Ferhat neredeyse hiç konuşmadı. Gülizar onun ön kollarındaki kasları parmak uçlarıyla bir harita gibi okudu; her düğümü buldu, her birinin üstünde sabırla bekledi. Adamın elleri iriydi, avuç içleri nasırlıydı, ama parmakları şaşırtıcı biçimde inceydi; kaymağın ince zarını yırtmadan kaldırmak için yıllarca eğitilmiş parmaklardı bunlar.

İkinci hafta Ferhat kaymağı anlatmaya başladı. Sütün kaç derecede ısıtılacağını, kazanın hangi ağaçtan yapılmış rafta dinlendirileceğini, bir gece boyunca hiç dokunulmadan bekletilmesi gerektiğini. “Acele eden kaymak bağlayamaz,” dedi, gözleri kapalıyken. “Sütü karıştırırsan zar kopar. En zor kısmı beklemek. Sabaha kadar bakıp dokunmamak.”

Gülizar o an elini durdurdu; kendisi de fark etmeden. Sonra devam etti, ama o cümle, stüdyonun duvarındaki nottan daha uzun süre aklında kaldı.

Üçüncü haftadan sonra Ferhat her seansa bir şey getirmeye başladı. Bir kâğıt kesesi içinde küçük bir dilim kadayıf, bir kavanoz haşhaş ezmesi, bir defasında da yalnızca dükkânın arkasındaki bahçeden kopardığı bir dal ıhlamur. Gülizar hepsini kapıdaki küçük masaya bıraktırdı ve hiçbirine dokunmadı; Ferhat da hiçbir zaman nedenini sormadı. Ama Gülizar her akşam stüdyoyu kapatırken o masaya bakıyor, keseleri teker teker eve götürüyor, mutfağında yalnız başına, kimse görmeden yiyordu.

Dördüncü haftanın bir sabahı Gülizar, termal havuza erken girmek için çarşıdan geçerken saat beşi biraz geçiyordu. Ferhat’ın dükkânının camı buğuluydu, ama içerisi aydınlıktı. Usta, sırtı kapıya dönük, sıra sıra dizilmiş bakır kazanların önünde, elleri arkasında birleşmiş, hiç kıpırdamadan duruyordu. Gülizar bir dakika, belki iki dakika onu izledi. Adam ne bir şeye dokundu ne de bir yere baktı; yalnızca bekledi, sanki dünyadaki en önemli iş buymuş gibi. Gülizar yürümeye devam ettiğinde, kendi sabırsızlığının ilk kez bu kadar gürültülü olduğunu duydu.

Beşinci hafta, bir perşembe akşamı, Ferhat masadan doğrulurken bileğini yavaşça çevirdi ve hiç acı duymadığını fark etti. Yüzünde bir şaşkınlık belirdi, sonra çok yavaş, çok geniş bir gülümseme. Gülizar o gülümsemenin altında ne kadar uzun süredir sessizce acı çektiğini ilk kez gördü.

“Geçti mi?” dedi Gülizar.

“Geçiyor,” dedi Ferhat. “Bir hafta daha var, değil mi?”

“Bir hafta daha var.”

“İyi,” dedi Ferhat, ceketini giyerken. “Çünkü o son hafta size bir şey söyleyeceğim. Ama önce tedavi bitsin. Kuralınızı biliyorum.”

Son seansta masaya kim uzanır?

Son seans bir cuma akşamıydı. Ferhat geldiğinde elinde bir tepsi vardı, üstü temiz bir bezle örtülü. Bezi kaldırdı: tepside altı küçük kare ekmek kadayıfı, her birinin üstünde kalın, fildişi renginde bir kaşık kaymak. “Altı hafta,” dedi. “Her hafta için bir tane. Bu kez kapıdaki masaya bırakmıyorum.”

Gülizar tepsiye baktı, sonra adama. Son tedaviyi her zamanki gibi titizlikle yaptı; bilekleri esnetti, kasları yokladı, eklemlerin sesini dinledi. Bittiğinde masanın kenarında durdu ve uzun bir nefes aldı.

“Ferhat Bey,” dedi. “Tedaviniz bitti. Artık danışanım değilsiniz.”

“Biliyorum.” Ferhat doğruldu, ama masadan inmedi. “Size söyleyeceğim şey şu: altı haftadır her seansta sizin ellerinize baktım. Ve sizin ellerinizin benimkilerden daha yorgun olduğunu gördüm. Sağ başparmağınızı her seansın sonunda ovuşturuyorsunuz. Sol omzunuzu kaldırırken yüzünüz bir an buruşuyor. Herkesin kaslarını dinliyorsunuz, ama sizinkini kimse dinlemiyor.”

Gülizar bir şey söylemek için ağzını açtı, kapattı. On bir yıl boyunca kimse ona bunu söylememişti. Otelde de, burada da.

“Dördüncü hafta sabahın beşinde dükkânın önünden geçtiniz,” dedi Ferhat, gülümsemeden. “Camın buğusunda gölgenizi gördüm. İki dakika durdunuz. Ben de o iki dakika boyunca arkamı dönmedim; çünkü dönersem kaçacağınızı biliyordum. Kaymağın başında beklemeyi bilen adam, kapının önünde bekleyen birini de tanır.”

“Ne istiyorsunuz?” dedi sonunda, sesi beklediğinden daha yumuşak çıktı.

“Bir kez de sizin masaya uzanmanızı,” dedi Ferhat. “Ben fizyoterapist değilim. Ama yirmi iki yıldır hamuru yırtmadan, kaymağı kırmadan tutmayı öğrendim. Hayır derseniz tepsiyi bırakır, giderim. Ve bir daha kapınızı ancak bileğim ağrırsa çalarım.”

Gülizar stüdyonun kapısındaki nota baktı. Burada yalnızca kaslar konuşur. Sonra kapıya gidip anahtarı çevirdi, ışığı kıstı ve ona döndü.

“Evet,” dedi. “Ama bir şartla. Bir şey hoşuma gitmezse ‘yeter’ derim. Siz de durursunuz.”

“Durmak benim en iyi bildiğim şey,” dedi Ferhat. “Kaymağın başında bütün gece dururum.”

Kaymak neden acele edene bağlanmaz?

Masaya yüzüstü uzandığında Gülizar’ın bütün bedeni kasıldı. Yıllardır bu masanın öbür tarafındaydı; kimin nasıl nefes aldığını, kimin nerede direndiğini bilirdi. Şimdi direnen kendisiydi. Ferhat’ın elleri omuzlarına ilk değdiğinde bir an nefesi tutuldu.

Ferhat bastırmadı. Avuçlarını yalnızca orada tuttu; sıcak, ağır, sabırlı. Sanki bir kazanın kenarına konmuş iki el gibi, hiçbir şey yapmadan bekledi. Gülizar nefesini bıraktığında, ancak o zaman, parmaklar hareket etmeye başladı. Omuzlardan kürek kemiklerine, oradan sırtın ortasındaki o eski, inatçı düğüme. Ferhat orada durdu, düğümü buldu, başparmağıyla öyle yavaş bir daire çizdi ki Gülizar bir an zamanın durduğunu sandı.

“Yeter mi?” diye fısıldadı Ferhat.

“Hayır,” dedi Gülizar. “Devam et.”

Sıra sağ eline geldiğinde Ferhat onu avuçlarının arasına aldı, parmaklarını bir bir açtı, başparmağının dibindeki sertliği uzun uzun ovdu. Gülizar döndü, sırtüstü uzandı, adamın yüzüne baktı. Stüdyonun loş ışığında Ferhat’ın gözleri kaymağın zarı kadar ince ve parlak bir şey taşıyordu. Gülizar elini çekmedi; tersine, onu tutan eli kendine doğru çekti.

“Bu artık masaj değil,” dedi Ferhat, sesi alçak.

“Biliyorum,” dedi Gülizar. “Bunu ben istiyorum. Kuralı koyan bendim, bozan da ben olayım.”

Ferhat eğildi ve onu öptü; yavaş, sabırlı, sanki altı haftadır bu anın bağlanmasını bekliyormuş gibi. Gülizar’ın parmakları adamın ensesine, oradan sırtına kaydı; ten tene değdikçe stüdyonun içindeki hava ağırlaştı, ıhlamur kokusu ile şerbet kokusu birbirine karıştı. Masanın kenarındaki lamba titredi. Gülizar uzanıp onu söndürdüğünde, dışarıdan, çarşının son kepenginin inişi duyuldu.

Sabah stüdyonun kapısındaki not yerinde değildi. Yerine, Ferhat’ın el yazısıyla yeni bir kâğıt asılmıştı; altı kare kadayıf tepsisinin kâğıdından kesilmiş, kenarları hâlâ hafif şerbet lekeli: “Kaymak sabırla bağlanır; ben altı hafta bekledim, sen on bir yıl.”

Ferhat'ın dükkânındaki kazanın başında, sabahın beşinde kaymak bağlanmasını bekleyen Gülizar, ustanın neden hiç çırak almadığını öğrenecek.

Sıradaki hikaye · Bunu seveceksin Bahar, Arhavi’de Hiçbir Fotoğrafa Sığmazdı 6 dk okuma · Okumaya başla →