Serkan’ın Ünlü Çöreği Aslında Kimindi?

Tarsus’ta herkes Serkan Fırını’nın tahinli çöreğini bilirdi; kimse onu ilk kimin yaptığını bilmezdi. Ayten Kılıç biliyordu. Otuz yedi yaşındaydı, adliyede Arapça mahkeme tercümanıydı ve on yıl önce, evliliklerinin ilk kışında, mutfaktaki küçük fırında o çöreği yüz kez denemiş, tahini hamura kat kat işleyen o yoğurmayı kendi elleriyle bulmuştu. Serkan o zaman “Bunu dükkânda satsak mı?” diye sormuştu. Ayten “Sat,” demişti. “Benim adım gerekmez.”

Evlilikleri sekiz yıl sürmüştü. Serkan iyi bir esnaftı; kalabalığı severdi, kalabalık da onu. Ayten ise sabahın köründe fırının arka odasında hamur tutar, öğleden sonra adliyeye koşardı. Yıllar geçtikçe çöreğin şöhreti büyüdü, Ayten’in adı küçüldü; sonunda Serkan misafirlerin yanında ona “Bizim hanım da bazen yardım eder,” demeye başladı. Boşanmaları sessiz olmuştu; kimse bağırmamış, kimse tabak kırmamıştı. Ayten yalnızca bir sabah fırına gitmemiş, bir daha da gitmemişti.

Boşanmalarının üzerinden iki yıl geçmişti ve şimdi yerel bir gazetenin hafta sonu ekinde Serkan’ın gülümseyen fotoğrafı vardı: “Tarsus’un çörek ustası sırrını açıklamıyor: Tarif tamamen benim.” Ayten gazeteyi katlayıp çantasına koydu ve o gece uyuyamadı. Sabaha karşı üçte, Kleopatra Kapısı’nın arkasındaki dar sokağa yürürken kafasında yalnızca tek bir kelime vardı: intikam.

Sokağın sonunda, taş kemerli eski bir fırının penceresinden turuncu bir ışık sızıyordu. Kadir Usta’nın fırınıydı bu; Serkan’ın on yıldır adını ağzına almadığı, “o köhne yer” dediği fırın. Kadir Er kırk bir yaşındaydı, iri elleri ve kısa konuşmasıyla tanınırdı; Serkan’la aralarındaki soğukluğu bütün çarşı bilirdi. Ayten onunla evliliği boyunca belki üç kez konuşmuştu. Bir bayram sabahı Serkan’ın dükkânında un bitince Kadir’in kapısını çalmış, Kadir de tek kelime sormadan iki çuval vermişti. Serkan çuvalların parasını bir çırakla yollamış, teşekkür bile etmemişti. Ayten o sabahı nedense hiç unutmamıştı.

İntikamın tanığı olmazsa

Ayten kapıyı çaldığında Kadir hamur teknesinin başındaydı. Önlüğü una bulanmış, kolları dirseklerine kadar sıvalıydı. Onu görünce şaşırmadı; yalnızca kaşlarını kaldırdı.

“Ayten Hanım. Bu saatte?”

“Dürüst olacağım,” dedi Ayten. Sesinin titremediğine kendisi bile şaşırdı. “Ondan intikam almak istiyorum. Seninle. Çarşının, onun duymasını istiyorum.”

Kadir hamuru bıraktı, ellerini önlüğüne sildi ve uzun uzun ona baktı. Fırının içindeki ateş çıtırdıyor, taş duvarlar sıcaklığı bir nefes gibi geri veriyordu.

“Beni sopa gibi kullanmak istiyorsun,” dedi sonunda. Kızgın değildi; sesinde yalnızca yorgun bir doğruluk vardı. “Teklifin için sağ ol, ama ben kimsenin sopası olmam. Kimsenin adını da çarşıda dolaştırmam. Ne seninkini ne onunkini.”

Ayten’in yüzü yandı. Arkasını dönüp gitmek istedi.

“Ama,” dedi Kadir, o kapıya varmadan, “bir gün buraya Serkan için değil de kendin için gelirsen, kimse bilmeden, yalnızca sen ve ben, o zaman kapı açık.”

Ayten cevap vermeden çıktı. Bütün gün adliyede bir miras davasının tutanaklarını çevirirken o cümle kafasında döndü durdu. Duruşma arasında koridorda, kâğıt bardakta soğumuş bir çayla otururken, yıllardır başkalarının sözlerini bir dilden ötekine taşıdığını düşündü. Bir tanığın ağzından çıkan her cümleyi eksiksiz aktarır, tek bir kelimesini bile değiştirmezdi; çünkü tercümanın işi kendi sesini katmamaktı. Belki bütün evliliği boyunca da aynı şeyi yapmıştı: başkasının hikâyesini kusursuzca çevirmiş, kendi cümlesini hiç kurmamıştı. Kimse bilmeden. İntikamın tanığı olmazsa, intikam mıydı? Akşam eve döndüğünde gazeteyi çantasından çıkardı, Serkan’ın gülümseyen yüzüne baktı ve ilk kez ona değil, kendine kızdığını fark etti. İki yıl boyunca kendi hayatını onun gözünden yaşamıştı.

Ertesi gece, saat üçte, yine o kapıdaydı.

“Kimse bilmesin,” dedi, Kadir kapıyı açtığında. “Ama ben bileyim. Bu kez benim için.”

Kadir kenara çekildi. “Önce hamur,” dedi. “Ellerini yıka.”

Bir hamurun hafızası

Tekneye yan yana durdular. Kadir tezgâha un serpti, Ayten hamuru avuçlarının altına aldı. Kollarını, omuzlarını, bütün bedenini işin içine katarak yoğurmaya başladı; yıllardır yapmadığı, ama ellerinin unutmadığı bir hareketle. Hamuru katladı, tahin sürdü, yeniden katladı, ters çevirdi, bileğini o tuhaf açıyla bükerek bir kez daha katladı.

Kadir’in elleri durdu.

“Bunu sana kim öğretti?” diye sordu, sesi alçalmıştı.

“Kimse. Ben buldum.”

Kadir bir süre hamura baktı, sonra Ayten’e. “Boşandığınız ay,” dedi yavaşça, “Serkan’ın çöreği değişti. Katlar kayboldu, tahin dibe çöktü. Bütün Tarsus fark etti; Serkan hariç. Ben o çöreğin sırrını on yıl merak ettim, Ayten. Meğer sırrın bir adı varmış.”

Ayten’in gözleri doldu; ne gazeteden ne iki yıllık öfkeden, yalnızca biri sonunda gördüğü için. Kadir unlu elini onun yanağına götürdü, dokunmadan önce durdu. “İzin var mı?”

“Var,” dedi Ayten ve onun elini kendi yanağına bastırdı.

Öpüşmeleri un ve tahin tadındaydı. Kadir onu tekneye yasladı, ama yavaşça, sanki o da bir hamurmuş ve aceleyle bozulabilirmiş gibi. Ayten onun önlüğünün bağını çözdü; sıcak fırının yanında tenleri birbirine değdi. Dışarıda sokak lambaları turuncu ve boştu. “Emin misin?” diye sordu Kadir, nefes nefese. “Serkan için değil?”

“Serkan’ın adını bir daha bu fırında duymak istemiyorum,” dedi Ayten. “Şu an tek istediğim sensin.”

Fırının arkasındaki küçük odada, un çuvallarının arasına serilmiş eski bir kilimin üstünde, ateşin çıtırtısı onlara eşlik etti. Kadir’in iri elleri onun sırtında, bir hamura dokunur gibi sabırlıydı; Ayten ilk kez, kimseye bir şey kanıtlamak için değil, yalnızca kendi istediği için birine yaslandı. Fırının demir kapağı bir ara kendiliğinden tıkırdadı, sonra sustu. Sabah ezanı uzaktan yükselirken ikisi de zamanın nasıl geçtiğini fark etmedi.

Kendi adıyla bir tepsi

Gün ağarırken Kadir ona bir öneride bulundu. “Asıl intikam,” dedi, “kimsenin bilmediği şey değil. Herkesin bileceği bir şey: senin çöreğin, senin adınla. Benim fırınımda. Cumartesi sabahları.”

“Bu da bir intikam olmaz mı?”

“Olur,” dedi Kadir, gülümseyerek. “Ama kimseye zarar vermez. Yalnızca doğruyu söyler.”

Ayten bir süre sustu. “Ya çarşıda konuşulursa?”

“Konuşulacak tek şey çörek olur,” dedi Kadir. “Biz değil. Bu gece bu fırının dört duvarı arasında kalır; sen istemedikçe.”

Ayten başını salladı. İstediği tam olarak buydu: dünyanın bir çöreği bilmesi, bir geceyi değil.

O hafta her gece saat üçte fırına geldi. Kadir’le birlikte tahini kavurdu, hamuru dinlendirdi, katları açtı; konuştular, sustular, bazen hamurun başında birbirlerine sarılıp ateşin sesini dinlediler.

İlk cumartesi, fırının camına el yazısıyla bir kâğıt yapıştırdılar: “Ayten’in Tahinli Çöreği.” Altmış tane yapmışlardı; sabah yediyi geçmeden bitti. Kuyruktaki yaşlı bir adam ilk ısırıktan sonra durdu, gözlerini kapadı ve “Bu, eski tadı,” dedi. “On yıl önceki.”

Ayten tepsiyi temizlerken sokağın öbür ucuna, Serkan’ın dükkânına bakmadı bile. Bakmaya gerek yoktu. Kadir yanına geldi, unlu parmağıyla burnunun ucuna dokundu ve hiçbir şey söylemedi. Öğleye doğru telefonuna kayıtlı olmayan bir numaradan kısa bir mesaj geldi: “Tebrikler. Tarif hep seninmiş zaten. S.” Ayten mesajı okudu; cevap yazmadı, silmedi de. Yalnızca telefonu ters çevirip tezgâha bıraktı ve bir sonraki tepsinin hamurunu açmaya koyuldu.

İntikamın tadı, diye düşündü Ayten, tahin gibiydi: önce biraz acı, sonra insanın damağında saatlerce kalan, kimseyle paylaşmak zorunda olmadığı bir tatlılık.

Bir cumartesi kuyruğunda, Ayten'in çöreğini ilk kez tadan bir yabancı, tarifin gerçek hikâyesini sormaya gelecek.

Sıradaki hikaye · Bunu seveceksin Kaybeden, Kazananın Bir Dileğini Yerine Getirir 6 dk okuma · Okumaya başla →