Antep’te Bakırcının Çekicine Karışan Kahkaha

Kerem Aydın’ın kulaklığında Gaziantep, on dört ayrı çekiç sesinden ibaretti. Kırk üç yaşındaydı, yirmi yıldır kaybolmakta olan zanaatların seslerini kaydediyordu ve Bakırcılar Çarşısı’nın kubbeli geçidinde, mikrofonunu uzun bir sapın ucuna takmış, bir ustanın tepsi dövmesini dinliyordu. Sol elindeki alyans, kayıt cihazının metal kasasına her değdiğinde küçük, istemsiz bir tık çıkarıyordu. Aldatan erkeklerin yolculukta yüzüklerini çıkardığını filmlerden biliyordu ve kendini hiçbir zaman öyle biri sanmamıştı.

“Yüzüğünü çıkar ya da kaydı baştan al,” dedi bir kadın sesi arkasından. “Benim tezgâhımda iki ses aynı anda çalmaz.”

Döndüğünde onu gördü: deri önlüklü, kolları dirseğine kadar sıvalı, saçını bir bakır telle tepesinde toplamış bir kadın. Dükkânın camında eğri harflerle “Hande Usta” yazıyordu. Otuz dokuz yaşındaydı, bunu sonradan öğrenecekti; çarşıdaki tek kadın bakırcıydı ve bunu kimseye açıklamak zorunda hissetmiyordu.

Kerem önce yüzüğe, sonra kadına baktı. Çıkarmadı. Cebine koymak, bir sonraki kayıtta daha büyük bir yalan olurdu. “Sesi temizlerim,” dedi. “Sonradan.”

Hande omuz silkti, çekicini kaldırdı. “Bazı sesler temizlenmez,” dedi ve vurdu.

Dövülen bakır neden hiç aynı sesi vermez?

Üç gün boyunca her sabah onun dükkânına geldi. Belgesel için tek bir sahne yeterliydi, ama Kerem her akşam otel odasında kayıtları dinlerken Hande’nin vuruşlarında bir ritim buluyor, ertesi gün o ritmin devamını duymak istiyordu. Kadın konuşurken de çalışıyordu: bakırın kalayla nasıl kaynaştığını, bir ibriğin dibinin neden kalın olması gerektiğini, iyi dövülmüş bir tepsinin ışığı nasıl yüz parçaya böldüğünü anlatıyordu.

İkinci gün Hande çekici onun eline tutuşturdu. “Dinleyerek öğrenilmez,” dedi. “Vur.” Kerem vurdu; bakır tok, kaba bir ses çıkardı ve tepsinin kenarı hafifçe eğildi. Hande arkasına geçti, bileğini kendi parmaklarıyla kavradı, açısını iki derece değiştirdi. “Kolundan değil, nefesinden vuracaksın. Nefesini ver, sonra indir.” Kerem onun göğsünün sırtına değdiği yeri, sabun ve metal karışımı kokusunu, kulağının hemen yanındaki sakin sesi o kadar net duydu ki ikinci vuruşu tamamen unuttu. Hande geri çekildi, hiçbir şey olmamış gibi kalayı karıştırmaya devam etti; ama ikisi de o yarım saniyelik sessizliğin kayda girdiğini biliyordu.

O akşam otelde kaydı yeniden dinledi. Çekicin sesi, bir nefes, sonra kadının yarım kalmış bir kelimesi. Dosyanın adını değiştirdi, sonra geri aldı. Telefonda Nazlı’dan gelen mesaj her zamanki gibiydi: “Kombiyi yaptırdım, iyi çalışmalar.” Kerem “Teşekkürler, sen de” diye yazdı ve ekrana uzun süre baktı. On beş yılın bütün kelimeleri, bir faturanın kenarına sığacak kadar küçülmüştü.

“Sen neden kayıt yapıyorsun?” diye sordu üçüncü gün, örsün başında. “Gerçekten. Belgesel lafını bırak.”

Kerem bir süre cevap vermedi. Çarşının ağzında bir satıcı fıstık sesleniyor, uzaktan bir ezan yükseliyordu. “Evde sessizlik var,” dedi sonunda. “Kötü bir sessizlik değil. Kavga yok, kapı çarpma yok. On beş yıllık bir evlilik, iki kibar insan, aynı buzdolabı. Bir yıldır birbirimize dokunmuyoruz. İkimiz de biliyoruz, ikimiz de söylemiyoruz. Ben de gidip başka yerlerin sesini topluyorum.”

Hande çekici bıraktı. Gözlerinde ne acıma vardı ne yargı; yalnızca dikkatli bir merak. “Bunu bana neden anlatıyorsun?”

“Çünkü yüzüğü çıkarmamı istedin,” dedi Kerem. “Ben de çıkarmadım. Sana yalan söylemek istemedim.”

Kadın uzun uzun baktı ona. Sonra önlüğünü çözdü, kapının üstündeki tahta levhayı “Kapalı” yüzüne çevirdi. “Benimle yürü,” dedi. “Ama o cihazı kapat.”

Kapalı levhanın arkasında hangi ses kalır?

Akşam, Bey Mahallesi’nin dar sokaklarında, taş evlerin pencere kafeslerinden süzülen turuncu ışıkta yürüdüler. Hande ona çarşının bilmediği yanını gösterdi: bir avlunun ortasındaki eski kuyu, bir duvarın üstüne tırmanmış asma, kimsenin uğramadığı bir hanın kemeri. Konuştular, sustular. Kerem, uzun zamandır ilk kez, susarken huzursuz olmadığını fark etti. Kuyunun başında Hande ona taşın içine fısıldamasını söyledi; Kerem saçma bir şey fısıldadı, yankı geri döndüğünde ikisi de tutamadıkları bir kahkahaya boğuldu.

Dönüş yolunda bir fırının önünde durdular; Hande sıcak bir yufkayı ikiye böldü, yarısını ona verdi. “Bana bir şey sor,” dedi. “Herkes evli mi diye sorar, sen sormadın.” Kerem güldü. “Sorsam ne diyeceksin?” “Bir kere evlendim, bir kere ayrıldım, ikisinden de bir şey öğrendim,” dedi kadın. “En çok da şunu: insan bir yerde kalacaksa, oraya gerçekten gelmeli.”

Atölyenin üstündeki oda kerpiç duvarlı, tavanı ahşap kirişliydi; duvarlarda yarım kalmış tepsiler, kararmış ibrikler asılıydı. Pencere açıktı ve içeriye isot ile yanık şeker kokusu doluyordu.

“Bir şey söyleyeyim,” dedi Hande, kapının eşiğinde. “Evliliğin senin meselen. Ben sana bir şey vaat etmiyorum, senden de bir şey istemiyorum. Ama bu gece burada kalırsan, bunu yarı yarıya yapma. Ya tamamen burada ol ya da şimdi git. İkisine de kırılmam.”

Kerem kendi sesini duydu, hiçbir mikrofonun yakalayamayacağı kadar alçak. “Burada olmak istiyorum.”

“Emin misin?”

“Hayatımda bu kadar emin olduğum bir şey hatırlamıyorum.”

Hande yaklaştı ve onun sol elini avuçlarına aldı. Yüzüğü çıkarmadı; yalnızca başparmağıyla üzerinden geçti, bir bakırın yüzeyindeki çizgiyi okur gibi. Sonra o eli kendi yanağına götürdü. Teni sıcaktı; çekiç tutmaktan nasırlaşmış avucu ise beklenmedik bir yumuşaklıkla Kerem’in ensesine kaydı.

İlk öpücük yavaştı, neredeyse bir soru gibiydi. İkincisi cevaptı. Kerem bir yıldır ne kadar aç kaldığını, bir dokunuşu ne kadar özlediğini Hande’nin dudaklarının ağırlığı altında anladı. Kadının nefesi boynunda hızlandığında, gömleğinin düğmeleri birer birer çözülürken kulağında ne çekiç vardı ne çarşı; yalnızca iki insanın birbirine yaklaşırken çıkardığı o eski, adı konmamış ses.

“Işığı kapat,” diye fısıldadı Hande.

Kerem lambanın düğmesini çevirdi. Pencereden giren ay ışığı duvardaki tepsilere vurdu ve oda, yüz küçük parçaya bölünmüş bir parıltıyla doldu. Sonra o parıltı da, bir bulutun geçişiyle, yavaşça söndü.

Sabah, kayıtta kalan ses kimindi?

Uyandığında Hande çoktan aşağıdaydı; çekiç sesi döşemenin tahtalarından yükseliyordu, ama bu kez ritim farklıydı, daha hafif, neredeyse bir şarkı gibi. Kerem giyindi, gıcırdayan merdivenden indi ve dükkânın kapısında durdu.

Örsün üstünde, avuç büyüklüğünde ince bir bakır levha vardı. Hande üzerine bir dizi küçük, düzensiz çentik dövüyordu; bir dağ sırası gibi inip çıkan bir çizgi.

“Bu ne?”

“Dün cihazının ekranında gördüm,” dedi Hande, başını kaldırmadan. “Bir ses dalgası. Hangisi olduğunu bilmiyordum, en uzun olanı seçtim.”

Kerem cihazı açtı, dünkü dosyaları geriye sardı. En uzun kayıt otuz yedi saniyelik bir parçaydı; avludaki kuyunun başında, yanlışlıkla açık kalmış. Kulaklığı taktı ve dinledi. Su sesi, uzak bir kuş, sonra bütün kaydı dolduran bir kahkaha. Kendi kahkahası. En son ne zaman öyle güldüğünü hatırlamıyordu.

Hande levhayı ona uzattı. “Bunu evine götür ya da götürme,” dedi. “Ama nereye koyarsan koy, o sesin sana ait olduğunu unutma.”

Kerem levhayı aldı. Önce soğuktu, sonra avucunda ısındı. Öğleden sonraki uçağı vardı ve Nazlı’ya, on beş yıldır ilk kez, telefonda kibarlıktan başka bir şey söylemesi gerektiğini biliyordu: belki bütün gerçeği, belki yalnızca sessizliklerinin artık bir ses istediğini. Kimseye hesap vermek için değil, bir kez olsun kendine dürüst olmak için.

Çarşıdan çıkarken kayıt cihazını açmadı. Bazı sesler, diye düşündü, kayda alınmak için değil, bir daha unutulmamak için duyulurdu.

Hande'nin dövdüğü bakır levha İzmir'deki evin duvarına asıldığında, Nazlı'nın ona söyleyeceği ilk cümle kimsenin beklediği gibi olmayacaktı.

Sıradaki hikaye · Bunu seveceksin Kızılay’da Saat 23’te Kalan Peçeteler 6 dk okuma · Okumaya başla →